Gregor Różański, Flowering Walls, 2012
© Park Tysiąclecia / Millenium Park

 HISTORIA

Park Tysiąclecia powstał w 1965 roku w wyniku przekształcenia funkcjonującego w tym miejscu przez ponad 300 lat cmentarza Zielonego Krzyża – Gruener Kreuz-Friedhof.

W chwili założenia, cmentarz położony był na skraju miasta i otoczony przez ogrody i winnice. Do końca XIX wieku ten stan właściwie się nie zmienił – od zachodu cmentarz graniczył z zabudową miejską, od północy z ogrodami, od wschodu stykał się z otwartymi terenami należącymi do gminy katolickiej, a od południa – przez Rohrbuschweg (obecnie ul. Wazów) – z winnicami. Od początku XIX wieku cmentarz kilkakrotnie  przebudowywano i powiększano jego obszar w kierunku zachodnim i wschodnim. W latach 1923–1926 cmentarz Zielonego Krzyża przeszedł gruntowną modernizację:  jego teren ukształtowano w tarasy, przebudowano i wzmocniono główne aleje, podjęto próby odwodnienia ścieżek, wysadzono bluszcz i sadzonki żywotnika.

W połowie XX wieku teren cmentarza postanowiono przekształcić w park miejski.Obszar parku został podzielony na sektory: wypoczynkowo– spacerowy, rozrywkowy i sportowy. Budynek dawnego krematorium, wchodzący w skład części wypoczynkowo – spacerowej został przeznaczony na ekspozycje przyrodnicze lub plastyczne. Oprócz tego w drugiej części parku zlokalizowano tereny sportowe, w których skład miały wchodzić: trzy boiska do siatkówki, boisko do koszykówki i piłki ręcznej, kort tenisowy i płyta do jazdy na wrotkach oraz niewielki pawilon służący za zaplecze urządzeń sportowych. W sektorze rozrywkowym projekt przewidywał wykonanie tarasów, kręgu tanecznego, muszli koncertowej i kawiarni na 100 miejsc. Istniejące i projektowane budynki miały zostać wyposażone w instalacje wodno– kanalizacyjne i energię elektryczną, zaś cały teren parku – w oświetlenie. Projekt przewidywał także pokrycie głównych alei twardą nawierzchnią, adaptację istniejących drzew i zieleni niskiej oraz jej uzupełnienie, założenie trawników i rabat kwiatowych oraz ustawienie 150 ławek. powstała muszla koncertowa z widownią i kawiarnią, zmieniono sposób użytkowania budynku dawnego krematorium, a na całym terenie parku zorganizowano ścieżki spacerowe. Nowy program zakładał utworzenie miejsc cichego wypoczynku, zbiornika wodnego, kaskady i ogrodów kwiatowych. W ostatnich latach w parku powstał skatepark, boisko do koszykówki oraz place zabaw.

STAN OBECNY

Park Tysiąclecia zajmuje powierzchnię 9,6 ha i jest ogólnodostępnym terenem zieleni dla mieszkańców miasta z zachowanym układem historycznym. Charakterystyczne jest tarasowe ukształtowanie terenu oraz oryginalne elementy architektury.

Rozwinięty drzewostan, w którym dominują długowieczne lipy, znajduje się teraz w stadium pełnej dojrzałości. Dysponuje wciąż niewykorzystanym potencjałem przyrodniczym i kulturowym. Dwukrotnie podejmowano próby uczynienia z niego pełnoprawnego parku miejskiego, ale kończyły się one zawsze na fazie projektowej. Nigdy nie zrealizowano zaplanowanych terenów sportowych, kącików wypoczynkowych, nie założono także kolekcji roślin ozdobnych. Pomysły na zagospodarowanie dawnej kaplicy-krematorium też się nie sprawdziły. Od 40 lat park pozostaje przede wszystkim terenem spacerowym dla mieszkańców okolicznych bloków i przejściem „na skróty” z południowo– wschodniej części miasta do centrum. W parku brakuje realizacji programów, które byłyby odpowiedzią na społeczne zapotrzebowanie lub które mógłby zachęcić do różnych form aktywności fizycznej, społecznej i kulturalnej. Nadal na terenie parku nie pojawiła się żadna forma upamiętnienia historii tego miejsca.

fragmenty tekstu pochodzą z opracowania Anny Jackiewicz „Park Tysiąclecia w Zielonej Górze – różne formy ogrodu publicznego” w Rocznik Lubuski, Tom 32, cz. 1, 2006, s. 103 – 121

Comments are closed.